Minder krap betekent niet automatisch meer personeel
De Nederlandse arbeidsmarkt is sinds de historische krapte van 2022 langzaam afgekoeld. In het derde kwartaal van 2026 waren er volgens het CBS 92 openstaande vacatures per 100 werklozen. In het tweede kwartaal van 2022 waren dat er nog 142. Dat lijkt een flinke verbetering.
Toch blijkt uit onderzoek van UWV dat werkgevers gemiddeld nog altijd 45% van hun vacatures moeilijk vervulbaar vinden. Vooral bedrijven in de bouw, zorg en industrie ervaren problemen. Hoe kan dat? Het aantal werkzoekenden zegt weinig over hun geschiktheid voor specifieke functies. Iemand met een administratieve achtergrond kan niet zomaar een ervaren elektromonteur vervangen. En iemand zonder de juiste kwalificaties kan niet morgen zelfstandig een vrachtwagen besturen.
De arbeidsmarkt bestaat dus niet uit één grote groep uitwisselbare medewerkers.
Stel: 100 vacatures en maar 80 geschikte chauffeurs
Om het probleem duidelijk te maken, nemen we een fictief voorbeeld. Stel dat verschillende transportbedrijven samen 100 vrachtwagenchauffeurs zoeken. Er zijn op dat moment slechts 80 beschikbare werkzoekenden met het vereiste rijbewijs C en de overige kwalificaties. Zelfs wanneer iedere beschikbare chauffeur een baan accepteert, blijven er 20 vacatures openstaan.
Geen enkele wervingscampagne kan dat tekort volledig oplossen. Om de totale vraag te vervullen, moeten er nieuwe chauffeurs worden opgeleid, mensen vanuit andere beroepen instromen of bestaande werkzaamheden anders worden georganiseerd. Maar bekijk dezelfde situatie eens vanuit één transportbedrijf.
Dat bedrijf zoekt misschien maar drie chauffeurs.
Moet dat bedrijf wachten totdat de arbeidsmarkt voldoende chauffeurs heeft? Of kan het ervoor zorgen dat juist drie van die beschikbare kandidaten voor zijn organisatie kiezen?
Hier ligt een belangrijk onderscheid tussen het oplossen van maatschappelijke personeelstekorten en het invullen van je eigen vacatures.
De concurrentie om beschikbare medewerkers
Een werkgever hoeft niet zelf de volledige krapte op te lossen. Hij moet ervoor zorgen dat zijn organisatie aantrekkelijk genoeg is om de juiste mensen aan te trekken. Dat klinkt misschien hard tegenover andere bedrijven, maar personeel werven is ook concurreren.
Wanneer een ervaren chauffeur uit meerdere werkgevers kan kiezen, gaat het niet alleen om wie een vacature online heeft staan. Het gaat om salaris, werktijden, werksfeer, zekerheid, reistijd en ontwikkelmogelijkheden. Vervolgens moet die kandidaat natuurlijk wel weten dat jouw bedrijf bestaat. Een sterke werkgeverspresentatie, herkenbare beelden en teksten die aansluiten bij de wensen van kandidaten kunnen het verschil maken. En misschien nog belangrijker: zorg dat je de mensen bereikt die je wilt aanspreken.
Niet uitsluitend degenen die vandaag actief zoeken, maar ook de vakmensen die al werk hebben en mogelijk openstaan voor iets beters.
Waarom wachten werkgevers zo vaak af?
Voor veel ondernemers is personeelswerving geen dagelijkse specialiteit. Een bouwbedrijf is bijvoorbeeld geen marketingbedrijf. De ondernemer richt zich op projecten, klanten, planning en het uitvoeren van opdrachten. Wanneer een vacature nauwelijks reacties oplevert, is het begrijpelijk dat de aandacht naar andere werkzaamheden verschuift.
In gesprekken met werkgevers zien we dat sommige bedrijven na teleurstellende resultaten met vacaturebanken hun toevlucht zoeken tot uitzendbureaus en recruiters. Andere werkgevers accepteren dat het lastig is om personeel te vinden en wachten af. Dat is niet per definitie onverstandig. Een goede intermediair kan veel werk uit handen nemen.
Maar weinig reacties op één vacatureplatform betekenen niet dat er niemand geïnteresseerd kan zijn. Uit UWV-onderzoek uit 2023 blijkt bovendien dat werkgevers verschillende wervingskanalen combineren, waaronder sociale media, eigen websites, vacatureplatforms en hun netwerk.
Een moeizame vacature is dus niet automatisch bewijs dat werving onmogelijk is. Het kan ook betekenen dat de gekozen aanpak onvoldoende aansluit bij de doelgroep.
De oplossing: twee wervingslijnen naast elkaar
Toch zit er een beperking aan het concurreren om bestaande vakmensen. Wanneer iedere werkgever uitsluitend ervaren medewerkers bij andere bedrijven probeert weg te halen, wordt de totale groep geschikte medewerkers niet groter.
Daarom is het verstandig om twee wervingslijnen naast elkaar te organiseren.
Lijn 1: ervaren vakmensen aantrekken
De eerste lijn richt zich op kandidaten die direct zelfstandig kunnen werken. Denk aan een bouwbedrijf dat ervaren timmermannen zoekt. Met gerichte campagnes kun je laten zien wat het bedrijf aantrekkelijk maakt: interessante projecten, goed gereedschap, prettige collega’s, passende arbeidsvoorwaarden en doorgroeimogelijkheden.
De boodschap moet aansluiten bij de verwachtingen van ervaren vakmensen.
Lijn 2: nieuwe vakmensen ontwikkelen
De tweede lijn richt zich op kandidaten die nog niet volledig aan alle functie-eisen voldoen, maar wel de motivatie en basisvaardigheden hebben om het vak te leren. Misschien heeft iemand jaren in de bouw gewerkt, maar nog nooit zelfstandig als timmerman. Of werkt iemand in de logistiek en wil diegene graag vrachtwagenchauffeur worden. Die kandidaten hebben begeleiding nodig, maar kunnen op termijn waardevolle medewerkers worden. Dat vraagt om een andere vacature, andere beelden en vooral andere verwachtingen.
Een ervaren timmerman zoekt mogelijk zelfstandigheid. Een toekomstige timmerman zoekt juist iemand die hem het vak wil leren.
Beide doelgroepen met dezelfde vacature proberen te bereiken, is daarom lang niet altijd de beste aanpak.
Hoe laat je die twee lijnen samenwerken?
Stel dat een bouwbedrijf drie ervaren timmermannen nodig heeft. Het bedrijf kan daarnaast bepalen hoeveel nieuwe medewerkers het jaarlijks verantwoord kan opleiden. Misschien is er ruimte voor twee leerlingen die onder begeleiding meewerken en geleidelijk zelfstandiger worden.
Vervolgens starten twee afzonderlijke campagnes.
De ene campagne richt zich op ervaren timmermannen. De andere op mensen met technische aanleg, relevante bouwervaring of interesse in een opleiding.
De verdeling hoeft niet vast te staan.
Wanneer een ervaren timmerman wordt aangenomen, ontstaat mogelijk extra ruimte om nieuwe medewerkers te begeleiden. Dan kan de werkgever besluiten de opleidingscampagne meer aandacht te geven. Andersom kan een sterke instroom van gemotiveerde leerlingen aanleiding zijn om juist extra ervaren medewerkers aan te trekken voor de begeleiding.
Daarvoor moet natuurlijk wel voldoende werk, opleidingscapaciteit en budget beschikbaar zijn.
Zo ontstaat een wervingsstrategie die meebeweegt met de personeelsbehoefte, in plaats van twee campagnes die onafhankelijk van elkaar draaien.
Opleiden wordt steeds belangrijker
Dat werkgevers vaker voor deze aanpak kiezen, blijkt ook uit onderzoek van UWV. Van de werkgevers die recent vacatures hadden, geeft 52% aan vanwege de krapte vaker mensen aan te nemen die nog opgeleid moeten worden. Dat is een belangrijke ontwikkeling.
Niet iedere functie kan zonder de juiste diploma’s of certificaten worden uitgevoerd. Veiligheid, wettelijke eisen en specialistische kennis blijven belangrijk. Maar bij veel beroepen kun je onderscheid maken tussen wat iemand vanaf de eerste werkdag moet kunnen en wat iemand tijdens het werk kan leren.
Door die mogelijkheden vooraf te onderzoeken, vergroot je de groep kandidaten die voor jouw organisatie interessant kan zijn. Bovendien bouw je daarmee aan eigen vakkennis en toekomstige zelfstandigheid.
Wat betekent dit voor personeel werven in 2027?
De arbeidsmarkt wordt misschien minder krap, maar het tekort aan geschikte vakmensen verdwijnt niet zomaar. Werkgevers hebben daarom twee opdrachten.
Op korte termijn moeten ze zorgen dat hun organisatie aantrekkelijk en zichtbaar is voor de mensen die beschikbaar zijn of openstaan voor ander werk.
Op langere termijn moeten ze onderzoeken hoe ze zelf nieuwe vakmensen kunnen opleiden en ontwikkelen.
Die twee opdrachten hoeven elkaar niet in de weg te zitten. Ze kunnen elkaar juist versterken. Bij Wervenbij helpen we werkgevers om verschillende doelgroepen met gerichte social-recruitmentcampagnes te bereiken. Zowel ervaren vakmensen als kandidaten die zich verder willen ontwikkelen. Want je kunt niet altijd iets veranderen aan de krapte op de hele arbeidsmarkt.
Maar je kunt wel veranderen hoe jouw bedrijf ermee omgaat.


