Wat is een latent werkzoekende?
Een actieve werkzoekende bekijkt vacatures, reageert op functies of benadert werkgevers. Een latent werkzoekende doet dat niet actief, maar staat onder bepaalde omstandigheden wel open voor een andere baan. Iemand kan tevreden zijn bij zijn huidige werkgever en toch nieuwsgierig worden wanneer een bijzondere mogelijkheid voorbijkomt.
Het gaat bovendien niet om een kleine uitzondering. Intelligence Group rapporteerde voor het derde kwartaal van 2026 dat 12,8% van de Nederlandse beroepsbevolking, exclusief zelfstandigen en ondernemers, actief naar werk zocht. Onder werkenden lag het aandeel actief zoekenden rond één op twaalf.
Die cijfers maken duidelijk dat werkgevers die uitsluitend actieve sollicitanten bereiken, een aanzienlijk deel van de potentiële arbeidsmarkt buiten beeld laten.
Zijn mensen die al werken gemotiveerder?
Vanuit onze ervaring in de uitzendbranche werd vaak gezocht naar intrinsieke motivatie: kiest iemand bewust voor het werk, of zoekt iemand vooral snel een inkomen?
Bij een kandidaat die al werkt, kan een overstap voortkomen uit een heel specifieke wens. Die persoon hoeft immers niet per se morgen ergens anders te beginnen, maar ziet mogelijk iets wat bij de huidige werkgever ontbreekt. Toch zou het onterecht zijn om daaruit af te leiden dat werkenden gemotiveerder of geschikter zijn dan mensen zonder baan. Ook iemand die werkloos is, kan enorm gedreven zijn.
De juiste vraag is daarom niet wie de mooiste uitgangspositie heeft, maar waarom iemand geïnteresseerd raakt, wat iemand kan en wat diegene zoekt in een volgende stap.
Waarom een vacature plaatsen niet voldoende is
Een vacaturebank blijft waardevol. Alleen begint niet iedere baanwisseling met het openen van een vacaturesite. Iemand die niet actief zoekt, heeft meestal geen reden om iedere week nieuwe functies te bekijken. Zelfs een uitstekende vacature kan daardoor onopgemerkt blijven.
Ook het UWV benadrukt dat niet alle werkzoekenden geregistreerd zijn. Mensen die vanuit een bestaande baan op zoek gaan, zijn daar regelmatig niet bekend. Daarom is het verstandig om niet pas na maanden zonder reacties andere kanalen te onderzoeken. Je kunt een vacature publiceren voor actieve kandidaten en tegelijkertijd werken aan de zichtbaarheid van je bedrijf bij mensen die nog niet gericht zoeken. Zo bouw je vanaf de eerste dag aan twee vormen van bereik.
Waarom iemand met een goede baan toch overstapt
Het is gemakkelijk om te denken dat een overstap alleen draait om meer salaris. In werkelijkheid kan de aanleiding veel persoonlijker zijn. Een automonteur wil misschien graag met een specifiek automerk werken, een timmerman zoekt kleinere projecten of een medewerker ontdekt dat een goede vriend bij een ander bedrijf werkt.
Een nieuwe baan hoeft niet op ieder onderdeel beter te zijn. Soms heeft een functie gewoon iets dat precies bij iemands interesses past. Onderzoek van UWV laat zien dat naast passend salaris ook een prettige werksfeer en een goede balans tussen werk en privé belangrijke factoren zijn bij het kiezen van een werkgever.
Daarom werkt een algemene advertentie met alleen een functietitel niet altijd overtuigend. Laat zien wat het werk inhoudt, wie de collega’s zijn en welke concrete voorwaarden gelden.
De kracht van herhaling en herkenbaarheid
De interesse in een nieuwe baan ontstaat niet altijd op het moment dat iemand voor het eerst een vacature ziet. Een kandidaat kan vandaag tevreden zijn, volgende maand twijfelen over de reistijd en pas later serieus een gesprek overwegen. Dan helpt het wanneer je organisatie eerder al zichtbaar was. Niet door eindeloos dezelfde advertentie te herhalen, maar door verschillende kanten van het werk te laten zien.
Denk aan bijzondere projecten, medewerkers die vertellen over hun dagelijkse werkzaamheden en duidelijke informatie over arbeidsvoorwaarden. Consistent zichtbaar zijn vraagt wel om keuzes. Kijk of je de juiste regio en beroepsgroep bereikt, welke boodschap reacties oplevert en wanneer het tijd is om het materiaal te vernieuwen.
Herhaling is geen garantie op sollicitaties, maar kan helpen om herkenbaar te zijn wanneer iemands situatie verandert.
Durf creatiever te denken dan een standaard vacature
Soms zit de aantrekkingskracht juist in een specifieke interesse. Stel dat een autobedrijf een evenement organiseert rondom bijzondere Italiaanse auto’s. Een automonteur die bij Volkswagen werkt, maar een enorme liefhebber is van Alfa Romeo, kan daar uit oprechte interesse naartoe komen.
Tijdens dat evenement ontstaat misschien een natuurlijk gesprek over de werkplaats, het team of de mogelijkheden om bij het bedrijf te werken. Dat betekent niet dat iedere werkgever grote evenementen moet organiseren. Het gaat om de gedachte erachter: waar zijn jouw potentiële medewerkers enthousiast over en hoe kun je daar op een geloofwaardige manier bij aansluiten?
Een werkgever die zijn vak, mensen en interesses zichtbaar maakt, heeft meer te vertellen dan alleen dat er een functie openstaat.
Een installatiemonteur vinden met een walk-and-talk-video
Een voorbeeld uit onze praktijk bij WerkenbijFriesland laat zien hoe eenvoudig zo’n aanpak soms kan zijn. Met beperkte middelen en een informele video rondom het werk van een installatiebedrijf kon binnen een maand een nieuwe installatiemonteur starten.
Het uitgangspunt was geen uitgebreide commercial, maar een zogenoemde walk-and-talk-video. Tijdens een klus vertel je op een natuurlijke manier waar het bedrijf mee bezig is. Tussendoor komen onderwerpen voorbij die voor een ervaren monteur interessant zijn: salaris, vakantiedagen, een eigen bus, het team en de werkzaamheden. Afsluiten kan met een korte persoonlijke uitnodiging om eens kennis te maken.
Zo ziet iemand niet alleen een functietitel, maar krijgt hij ook een eerste indruk van de mensen en de dagelijkse praktijk. We kunnen uit één opdracht niet concluderen dat deze aanpak overal binnen een maand werkt. Wel laat het zien dat een persoonlijk en herkenbaar verhaal ook zonder grote productie iemand kan aanspreken.
Maak de eerste stap eenvoudig
Wie al werk heeft, zal niet altijd tijd willen vrijmaken voor een uitgebreid sollicitatieformulier. Dat is ook niet meteen nodig. Een korte interessevraag, telefoontje of vrijblijvende kennismaking kan voldoende zijn om te ontdekken of verder praten zinvol is. UWV-onderzoek onder ruim 4.200 werkzoekenden laat zien dat meer dan een derde openstaat voor laagdrempelige kennismakingsvormen, zoals meeloopdagen, open dagen of gesprekken met leidinggevenden.
Dat onderzoek gaat over mensen die al werk zoeken en is dus niet rechtstreeks toepasbaar op alle latente kandidaten. Toch onderstreept het de waarde van een toegankelijke eerste ontmoeting. Zorg vervolgens dat iemand snel een persoonlijk antwoord krijgt. Wie belangstelling toont, moet niet dagenlang hoeven wachten op een reactie.
Bereik de kandidaten die vandaag nog niet zoeken
Actieve kandidaten blijven belangrijk. Ze kunnen snel beschikbaar zijn, beschikken over relevante ervaring en zijn vaak bewust bezig met een volgende stap. Een goede wervingsstrategie zet hen niet buitenspel, maar voegt er een tweede doelgroep aan toe.
Door beide groepen vanaf het begin aan te spreken, een herkenbaar verhaal te vertellen en de eerste stap eenvoudig te maken, vergroot je de mogelijkheden om passende mensen te ontmoeten. Bij Wervenbij helpen we werkgevers met die creatieve vertaling van functie naar doelgroep. Met gerichte social-recruitmentcampagnes en echte verhalen over het werk laten we zien wat een overstap interessant kan maken.
Want de kandidaat die je zoekt, hoeft vandaag nog helemaal niet op zoek te zijn.


