AI verandert recruitment: wordt het cv steeds minder betrouwbaar?

Een cv laten vertalen, een motivatiebrief schrijven of werkervaring aantrekkelijk verwoorden. Met kunstmatige intelligentie is het binnen enkele minuten geregeld. Voor sollicitanten wordt de drempel lager, maar werkgevers krijgen er een nieuwe uitdaging bij: wat zegt een overtuigend document nog over de persoon erachter? AI hoeft een sollicitatie niet minder eerlijk te maken. Toch wordt het gevaarlijk wanneer werkgevers een verzorgd cv verwarren met bewezen vakbekwaamheid. Juist daarom worden een goed telefoongesprek, gerichte vragen en menselijke beoordeling belangrijker.

Bekijk sollicitatieopvolging

AI is inmiddels onderdeel van het sollicitatieproces

Uit onderzoek van Robert Half uit augustus 2026 blijkt dat 66% van 500 ondervraagde Nederlandse werknemers AI gebruikt tijdens het solliciteren. Onder 250 Nederlandse wervingsmanagers ervaart 40% problemen met AI-gegenereerde cv’s en motivatiebrieven. De technologie maakt het eenvoudiger om teksten te verbeteren, maar ook om algemene formuleringen precies te laten aansluiten op een vacature. Daardoor kunnen sollicitaties professioneler ogen zonder dat de kandidaat meer ervaring heeft opgedaan.

Onderzoekers van Tilburg University zagen in experimenten iets vergelijkbaars. Met AI werden sollicitatiebrieven gemiddeld netter, maar dat leverde kandidaten in die onderzoeken geen grotere kans op een baan op. De persoonlijke motivatie en helderheid, juist onderdelen waarop recruiters letten, verbeterden nauwelijks.

Niet iedere AI-hulp is misleiding

Een belangrijk onderscheid wordt vaak overgeslagen: het verbeteren van de presentatie is niet hetzelfde als het verzinnen van kwalificaties. Binnen WerkenbijFriesland gebruiken we bijvoorbeeld een hulpmiddel waarmee een anderstalig cv met AI naar het Nederlands kan worden vertaald. Dat helpt werkgevers om ervaring en opleiding beter te begrijpen, zonder dat iemands beheersing van de Nederlandse taal automatisch bepaalt of diegene wordt bekeken.

Dat is wat ons betreft een waardevolle toepassing. De inhoud moet natuurlijk wel overeenkomen met het origineel. Een vertaling mag geen diploma’s, certificaten of werkervaring toevoegen die er niet zijn. Het probleem begint wanneer een sollicitant vaardigheden claimt die in de praktijk ontbreken.

Maar ook zonder AI konden mensen hun ervaring mooier presenteren dan die was. AI maakt het vooral makkelijker en sneller.

Hoeveel zegt een cv eigenlijk?

Dat verschilt per functie.

Voor een vrachtwagenchauffeur zijn de juiste rijbewijzen en vereiste certificaten belangrijk. Bij sommige technische functies zijn aantoonbare bevoegdheden of specialistische opleidingen noodzakelijk. Dan blijft een cv, aangevuld met verificatie, nuttige informatie bieden. Bij andere functies wegen praktische vaardigheden, leervermogen en houding zwaarder dan een perfecte opleidingsroute.

Een cv is dan vooral een eerste overzicht: waar heeft iemand gewerkt en welke richting wil diegene op?

Een cv is dus een startpunt voor vragen, geen eindbewijs van geschiktheid.

Hetzelfde geldt voor de motivatiebrief. Een fraai verhaal is niet automatisch een sterke motivatie.

Wat een motivatiebrief vroeger al niet vertelde

Ik schreef zelf ooit een motivatiebrief voor een bijbaan bij Albert Heijn. De echte reden dat ik daar wilde werken was eenvoudig: ik wilde geld verdienen. Het was niet zo dat ik droomde van alle organisatorische en uitdagende stappen die je tijdens het vakken vullen kon doorlopen. Toch werd er verwacht dat je in een brief uitlegde waarom die baan je zo aansprak.

Dat voorbeeld laat zien waarom een motivatiebrief ook vóór AI al beperkt bewijs was. Zo’n brief liet misschien vooral zien dat iemand bereid was moeite in een sollicitatie te steken. Nu AI die tekst in seconden kan opstellen, wordt ook dat signaal minder vanzelfsprekend.

Motivatie ontdek je beter door met iemand te praten. Niet door alleen te beoordelen hoe enthousiast een alinea klinkt.

Vraag naar ervaringen die iemand zelf kan uitleggen

In een telefoongesprek kun je veel verder komen dan met een standaardvraag als: ‘Waarom wil je hier werken?’

Vraag bijvoorbeeld aan iemand die een opleiding heeft gevolgd:

‘Welk onderdeel vond je het leukste, en waarom?’

En daarna:

‘Welke opdracht heb je daarvoor uitgevoerd? Wat deed je zelf en wat was het resultaat?’

Of stel een kandidaat voor isolatiewerk een praktische vraag:

‘Je gaat isolatie plaatsen. Welk stappenplan gebruik je doorgaans en welke materialen of gereedschappen heb je nodig?’

Met zulke vragen onderzoek je hoe iemand denkt, wat diegene daadwerkelijk heeft gedaan en of de beschreven ervaring terugkomt in concrete kennis. Dat is in een live gesprek moeilijker te verhullen achter een gladde AI-tekst. Maar het is geen waterdichte leugendetector: iemand kan goed voorbereid zijn, zenuwachtig worden of iets anders verwoorden dan jij gewend bent.

Van telefoongesprek naar een eerlijke praktijktoets

De volgende stap is een gesprek waarin werkgever en kandidaat elkaar leren kennen. Waar nodig kan een korte, functiegerichte praktijkopdracht helpen. Laat een timmerman bijvoorbeeld uitleggen hoe hij een werkvoorbereiding aanpakt, of vraag een administratief medewerker een realistische situatie te beoordelen. Belangrijk is dat je vooraf weet wat je wilt toetsen.

Stel vergelijkbare kernvragen aan kandidaten voor dezelfde functie en beoordeel antwoorden op duidelijke criteria. Dat verkleint de kans dat enthousiasme, taalvaardigheid of een sterke eerste indruk zwaarder wegen dan de vaardigheden die voor de functie nodig zijn. Een mondeling gesprek blijft mensenwerk, maar ook mensen kunnen zich vergissen. Combineer daarom meerdere signalen in plaats van één indruk doorslaggevend te maken.

AI als hulpmiddel voor recruiters

AI heeft ook aan de werkgeverskant duidelijke voordelen. Bij WerkenbijFriesland hebben we systemen die sollicitatiegegevens helpen ordenen en kandidaten kunnen prioriteren. Zeker wanneer er veel reacties binnenkomen, kan dat tijd besparen.

Maar prioriteren is iets anders dan automatisch afwijzen. Een kandidaat met een ongebruikelijke loopbaan kan interessant zijn juist omdat diegene niet exact in het verwachte profiel past. Een geautomatiseerd systeem herkent dat misschien onvoldoende.

Daarom hoort volgens ons een menselijke blik bij iedere sollicitatie. Wie AI gebruikt, moet begrijpen waarop het systeem selecteert en de ruimte houden om een eerste beoordeling te corrigeren. Ook privacy en gelijke behandeling verdienen aandacht. De Autoriteit Persoonsgegevens wijst op strenge regels voor uitsluitend geautomatiseerde beslissingen met ingrijpende gevolgen. De NVP Sollicitatiecode benadrukt transparantie en zorgvuldigheid bij AI-gebruik.

Iedere sollicitant verdient een reactie

Stel dat je een offerte aanvraagt voor een nieuwe badkamer. Misschien ben je voor dat bedrijf geen grote klant, maar je verwacht wel dat iemand naar je aanvraag kijkt en netjes reageert.

Waarom zouden we dat bij sollicitaties anders doen?

Een kandidaat investeert tijd en deelt persoonlijke gegevens. Ook wanneer iemand niet past, verdient diegene een zorgvuldige beoordeling en een duidelijk antwoord. Dat hoeft geen lang persoonlijk verslag te zijn. Automatisering kan juist helpen om niemand te vergeten. Maar een automatische ontvangstbevestiging mag niet worden verward met een inhoudelijke beoordeling.

De toekomst van recruitment is niet alleen slimmer, maar persoonlijker

AI zal cv’s, motivatiebrieven en selectieprocessen blijven veranderen. Voor kandidaten kan dat drempels verlagen; voor werkgevers kan het werk uit handen nemen.

Maar de belangrijkste vraag verandert niet: kan deze persoon het werk doen, wil diegene het leren en past de functie bij de verwachtingen? Daar kom je niet achter door alleen twee stukken tekst te vergelijken.

Gebruik AI om het sollicitatieproces makkelijker te maken, niet om het contact tussen werkgever en kandidaat weg te automatiseren.

Bij Wervenbij helpen we werkgevers om kandidaten te bereiken en de sollicitatieroute overzichtelijk in te richten. De uiteindelijke beoordeling verdient aandacht van mensen die de functie en het bedrijf kennen.

Bronnen

← Terug naar Actueel

Nick AdemaDion

Voor welke functie(s)
zoek je iemand?

Nick Adema
Persoonlijk contact
Nick AdemaJe hebt rechtstreeks contact met mij.

06 312 000 04team@wervenbij.nlWhatsApp